Вёска ў Калацiцкiм сельсавеце за 10 км на паўноч ад Глуска, 25 км ад чыгуначнай станцыі Ратміравічы на лініі Бабруйск-Акцябрскі, 184 км ад Магілёва, на захадзе мяжуе з лесам, на ўсходзе рака Пціч (прыток Прыпяці). Паблізу аўтадарога Глуск-Дачнае. 57 гаспадарак, 106 жыхароў (2007).

Па пісьмовых крыніцах вядома з 1597 г. як сяло Барысавічы ў Глускай воласці Новагрудскага павета Вялікага Княства Літоўскага, шляхецкая ўласнасць, 6 гаспадарак.

У 1626 г. у складзе маёнтка Глуск Дубровiцкi Глускай воласцi Навагрудскага павета Навагрудскага ваяводства.

У 1790 г. 36 двароў, уваходзiла у Рэчыцкi павет Мiнскага ваяводства ВКЛ, цэнтр маёнтка, ўласнасць пана Воўк-Ланеўскага.

3 1793 г. у складзе Расiйскай iмперыi, вёска Бабруйскага павета.

У 1847 г. 15 двароў, 115 жыхароў. Мелася каталiцкая каплiца.

У 1897 г. ў Гарадкоўскай воласцi, 34 двары, 256 жыхароў, побач быў аднайменны маёнтак, 7 двароў, 71 жыхар, меўся вадзяны млын.

У 1907 г. у сяле 57 двароў, 282 жыхары, у маёнтку 55 жыхароў.

У 1917 г. у сяле 73 двары, 406 жыхароў (з iх 2 палякi), у маёнтку 67 жыхароў.

У 1921 г. дзейнiчаў вадзяны млын.

У 1923 г. да вёскі далучаны вял. ўчастак былой памешчыцкай зямлі.

У 1926 г. у вёсцы 83 двары, 405 жыхароў, у былым маёнтку 10 двароў, 74 жыхары.

У 1931 г. адкрыта 4-гадовая школа і арганізаваны калгас «Чырвоная ніва», якi у 1932 г. аб'ядноўваў 30 гаспадарак, а у 1940 г. меў 934 га сельскагаспадарчых угоддзяў, у т.л. 315 га ворнай зямлi.

У Вялікую Айчынную вайну нямецка-фашысцкія акупанты загубілі 5 жыхароў. 35 вяскоўцаў загінулі на фронце, на ўшанаванне іх памяці ў цэнтры вёскі ў 1968 г. пастаўлены абеліск.

Паводле перапісу 1970 г. 374 жыхары.

У 1986 г. 106 гаспадарак, 195 жыхароў, магазін.

У 1996 г. 88 двароў, 141 жыхар. У складзе эксперыментальнай базы «Глуск».

Планіровачна складаецца з працяглай, плаўна выгнутай, арыентаванай з паўднёвага захаду на паўночны ўсход вуліцы. Забудова двухбаковая, няшчыльная, драўляная, сядзібнага тыпу.

За 2 км на поўдзень ад вёскi, на левым беразе р. Камарынка (прыток р. Пцiч), захаваўся бескурганны могiльнiк бронзавага веку.

Па кнігах "Памяць. Глускі раён"( Мінск, БЕЛТА, 1999) і "Гарады і вёскі Беларусі. Энцыклапедыя. Т. 5. Кн.1. Магілёўская вобласць” ( Мінск, "Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі”, 2008)

• Грабнiца у Барысаўшчыне

• ФОТОГРАФИИ

Вёска у Слаўкавiцкiм сельсавеце, за 20 км на паўднёвы захад ад Глуска, 45 км ад чыгуначнай станцыі Бумажкова на лініі Бабруйск-Акцябрскі, 204 км ад Магілёва, на захадзе і поўдні мяжуе з лесам, на паўночным захадзе — меліярацыйны канал. Транспартныя сувязі па прасёлачнай і далей аўтадарозе Глуск-Бабруйск. 384 гаспадаркі, 912 жыхароў (2007).

Вядома з XIX ст. У 1897 г. вёска Заелiца (яна ж Стражы), 46 двароў, 284 жыхары, у Ляскавiцкай воласцi Бабруйскага павета. Побач быў аднайменны заезны двор, 1 двор, 6 жыхароў. У 1917 г. 33 двары, 224 жыхары.

У 1926 г. 87 двароў, 429 жыхароў. У 1930-я гады вяскоўцы ўступiлi у калгас. 5.2.1944 г. гiтлераўцы зажыва спалiлi 92 жыхароў в. Заелiца i 58 жыхароў у суседнiх вёсках (пахаваны у магiле у цэнтры вёскi). Паводле перапісу 1970 г. 305 жыхароў, у 1986 г. 95 гаспадарак, 150 жыхароў. У 1990-1993 гг. узведзены мураваныя дамы на 267 кватэр для перасяленцаў з месцаў, забруджаных радыяцыяй пасля чарнобыльскай катастрофы. У 1996 г. 384 двары, 938 жыха­роў, у складзе аграфiрмы «Слаўкавiчы». У 2002 г. 374 гаспадаркі, 926 жыхароў. Цэнтр СПК «Калгас «Слаўгарадскі». Ёсць сярэдняя школа, Дом культуры, магазін, аптэка, амбулаторыя, гандлёвы цэнтр, бібліятэка. Планіроўка ў 2 прамалінейныя вуліцы, арыентаваныя з паўднёвага захаду на паўночны ўсход. Забудова двухбаковая, драўляная, сядзібнага тыпу.

Па кнігах "Памяць. Глускі раён"( Мінск. БЕЛТА. 1999) і "Гарады і вёскі Беларусі. Энцыклапедыя” ( Т. 5. Кн.1. Магілёўская вобласць. Мінск. "Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі”. 2008)

• Новая православная община зарегистрирована в агрогородке Заелица

• Январские морозы не стали помехой для большого молока

•  За 16 лет перепахал он весь колхоз

• ФОТОГРАФИИ
  

ЗАВАЛОЧЫЦЫ (Заволочицы)

Вёска, цэнтр сельсавета і саўгаса «Завалочыцы». Вядома з 1626 г. як сяло ў складзе маёнтка Глуск Дубровіцкі Навагрудскага павета, шляхецкая ўласнасць. Ў XVIII ст. цэнтр маёнтка, прыватная ўласнасць. У 1790 г. маёнтак налічваў 70 двароў. 3 1793 г. у складзе Расійскай імперыі. У XIX ст. маёнтак належаў Быкоўскім. Мелася каталіцкая царква.

 У 1838 г. 15 жыхароў мужчынскага полу. У 1860 г. цэнтр аднайменнага маёнтка Бабруйскага павета Мінскай губерні, уласнасць памешчыка. У 1888 г. у маёнтку заснаваны вінакурны завод, дзе ў 1890 г. працавала 10 рабочых, мелася паравая машына. У 1897 г. 21 двор, 277 жыхароў, у Гарадоцкай воласці Бабруйскага павета. Меўся заезны двор. У 1917 г. 230 жыхароў (з іх 104 палякі).

 У 1922 г. у былым маёнтку Завалочыцы створаны першы ў раёне саўгас (38 рабочых). Гаспадарка мела 662 га зямлі, 30 плугоў, 1 трактар, 18 коней, 15 валоў, 69 кароў. У 1930 г. зямельная плошча саўгаса ўжо складала 1189 га. У адным будынку з канторай саўгаса размяшчалася і школа, якая была адкрыта ў 1924 г. 3 1927 г. у вёсцы дзейнічала метэаралагічная станцыя. У 1928 г. пабудавана невялікая гідраэлектрастанцыя. Дзейнічалі млын, лесапільня. У 1931 г. пабудавана майстэрня па рамонце трактароў і іншай сельскагаспадарчай тэхнікі. Саўгас уваходзіў у Мінскі малочнапрамысловы трэст. У 1933 г. за ім было замацавана 3208 га зямлі. У 1933 г. адкрыты дзіцячыя яслі. У 1944 г. пачаў дзейнічаць саўгасны маслазавод.

 У Завалочыцах размешчаны комплекс буйной рагатай жывёлы, спіртзавод, машынны двор, піларама, устаноўка па перапрацоўцы кармоў для жывёлы, збожжасклад, ёсць аддзяленне сувязі, аддзяленне ашчаднага банка, Дом культуры, магазіны, сярэдняя школа, дзіцячы сад, бібліятэка з фондам больш за 8,6 тыс. кніг, амбулаторыя, аўтаматычная тэлефонная станцыя, спартыўная пляцоўка. На грамадскіх пачатках дзейнічае музей баявой і працоўнай славы. У 1996 г. 296 двароў, 695 жыхароў.

У. I. Пашкевіч, Т. Р. Чуракова.

"Памяць. Глускі раён". Мінск. БЕЛТА. 1999

У XIX – пачатку ХХ ст. належала А.С.Жылінскай, Яксам-Быкоўскім, І.І.Жылінскаму. У маентку І.Жылінскага ўпраўляючым служыў Гедымін Булгак, жонка якога – Альдона, з'яўлялася роднай сястрой Ф.Дзяржынскаму. У 1879 – 1914 гг. дзейнічала вінакурня (1895 г. – 16 рабочых, паравая машина), у 1842-50 гг. – сукнавальная мануфактура. Назва ад: 1) валокаў; 2) ад "валочны памер". Да райцентра – 38 км, да чыгуначнай станцыі Старыя Дарогі – 26 км.

Г.Рыдзеўскі, І.Шаруха, Т.Шаруха. Частка VІ. Географа-статыстычны слоўнік Магілёўскай вобласці. Глускі раён. («Магілёўскі мерыдыян». Нататкі магілёўскага аддзела беларускага геаграфічнага таварыства. Том Першы – Выпуск Другі. Магілёў. 2001)